Posted on

📝 Mniszek lekarski – właściwości i zastosowanie

BioTrendy - Mniszek lekarski PL – właściwości i zastosowanie

Mniszek pospolity zwany również mniszkiem lekarskim (łac. Taraxacumofficinale) albo zwyczajnie dmuchawcem, to sekcja niewielkich wieloletnich roślin o charakterystycznym żółtym kwiecie. Ludowa nazwa dmuchawca wywodzi się od postaci rośliny która wydała dojrzałe owoce – wygląda ona wtedy, jakby była zwieńczona puchową kulą. Często dmuchawcem nazywa się samą kulę z owocami mniszka, ale określenie może dotyczyć także rośliny. Zakres występowania zioła obejmuje większość Europy (bez obszarów skrajnie północnych), północno-zachodnią Afrykę oraz większość Azji (bez krańców południowych oraz północnych), ale największą różnorodnością rodzajową charakteryzuje się Europa z około tysiącem różnych odmian 1.

W Polsce występuje co najmniej 200 różnych gatunków. Tu roślina najczęściej występuje na łąkach i murawach, w uprawach i widnych lasach na całym niżu, a także na niższych położeniach górskich. Wykazuje wyjątkową odporność na uszkodzenia mechaniczne, przez co skutecznie rośnie również przy chodnikach, ścieżkach i innych miejscach szczególnie narażających inne rośliny na rozdeptanie. Roślina zdolna do samozapylenia, rozprzestrzeniająca się bardzo szybko (jeden osobnik może wydać nawet do 5000 owoców w ciągu roku) a jej nasiona potrafią zawędrować na wietrze bardzo daleko – to wszystko sprawia, że często mniszek lekarski jest traktowany jako niepożądany chwast. Co ciekawe, została wprowadzona na kontynenty Ameryki celowo jako uprawy pożywienia, a współcześnie jest chwastem przynoszącym znaczące szkody w uprawach zbóż i innych roślin jadalnych 2. Trudna w zwalczaniu jako chwast – potrafi odrosnąć nawet z niewielkiego kawałka korzenia 3. Praktyczne zastosowanie rośliny jest bardzo różnorodne: jako pokarm dla ludzi, zwierząt, jako roślina miododajna oraz lecznicza. W mniszku lekarskim częścią jadalną są liście oraz korzenie, obie części można spożywać zarówno w formie surowej jak i gotowanej 4. W dziedzinie ziołolecznictwa rozróżniamy osobno korzeń, ziele (liście wraz z łodygą) oraz kwiat. Roślina znajduje również zastosowanie w wielu innych dziedzinach, m.in. z kwiatu można pozyskiwać żółty barwnik, a z korzenia karmazynowo-brązowy; wyciąg może być stosowany jako naturalny środek do zwalczania mszyc; a ekstrakt znajduje się w wielu kremach do skóry starej i suchej. Mniszek lekarski jest rośliną powszechnie stosowaną jako bioindykator skażenia gleby przez substancje ciężkie, ponieważ gromadzi on w liściach znaczne ich ilości (przede wszystkim ołowiu) – a pozyskanie i przeanalizowanie próbki jest łatwe i tanie 5.

DZIAŁANIE NA ORGANIZM

Ze względu na znaczny zakres występowania oraz wszechstronne wykorzystanie w medycynie tradycyjnej, mniszek lekarski od dawna cieszy się znacznym zainteresowaniem środowiska naukowego. Dogłębne badania zarówno samego ekstraktu jak i substancji w nim zawartych jednogłośnie stwierdza, że jest to roślina o działaniu bez wątpienia leczniczym. Mniszek lekarski przede wszystkim wspomaga pracę układu trawiennego, dróg żółciowych a także wątroby 6. Reguluje poziom jonów sodu i potasu, redukuje poziom glukozy we krwi w początkowym stadium cukrzycy, oprócz tego działa przeciwzapalnie, przeciwutleniająco oraz przeciwnowotworowo. Ekstrakt z kwiatu charakteryzuje się silniejszym działaniem moczopędnym i przeciwzapalnym 7. Dojrzałe liście mniszka są jedyną częścią rośliny której efekt przeciwnowotworowy dotyczy w szczególności komórek raka sutka i prostaty, natomiast pozostałe części zioła wykazują jedynie ogólne działanie przeciwnowotworowe 8. Roślina znajduje zastosowanie w leczeniu kamicy żółciowej, moczowej, przy obrzękach i niewydolności nerek, przewlekłym zapaleniu dróg moczowych. Zalecana jest również jako suplement diety przy niestrawnościach oraz awitaminozach jako element regulujący prace trawienne i wewnętrzną syntezę witamin 9.

SUPLEMENTACJA

Jako że mniszek lekarski jest wyjątkowo wszechstronną rośliną, której każda część z osobna (kwiat, korzeń i ziele) wykazuje działania lecznicze, nie sposób dziwić się ilością różnorakich specyfików wyprodukowanych na jego bazie. Mamy tutaj szeroką gamę zarówno produktów surowcowych jak i przygotowanych już preparatów. Jeśli samodzielnie zajmujemy się suplementacją i interesuje nas konkretne działanie pewnej części zioła, to warto sięgnąć po surowy ekstrakt z liści, korzenia bądź kwiatu. Natomiast w przypadku, gdy interesuje nas przede wszystkim wygoda i profilaktyka stosowania, gotowe specyfiki będą najlepszym rozwiązaniem. Mamy tu całą kolekcję różnych syropów, maści, kapsułek, suszu zielnego (do robienia naparu – tzw. herbatki ziołowej), koncentratów, nalewek, soków a nawet win (popularne w stanach zjednoczonych „dandelion wine”) z tej niezwykłej rośliny.

SUPLEMENTY DIETY ZAWIERAJĄCE MNISZEK LEKARSKI (1):


(1) Powyższe zestawienie przedstawia najczęściej wybierane produkty w danej kategorii, w ramach serwisu BioTrendy.pl

STOSOWANIE

Stosowanie mniszka lekarskiego nie zostało ściśle ustalone przez żaden organ nadzoru medycznego. W przypadku medycyny tradycyjnej spotykamy się z maksymalnie trzema porcjami dziennie po: 4 g ziela lub 1 g surowca z korzenia na raz 10. Jeśli chodzi natomiast o gotowe produkty, należy stosować się do zaleceń producenta dołączonych do opakowania zakupionego produktu.

MOŻLIWE DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE

Jako roślina zielona bogata w substancje goryczowe spożywanie może powodować zgagę i inne dolegliwości żołądkowe. Mniszek lekarski pobudza układ żółciowy do intensywnego działania, stosowanie go jest również niewskazane w przypadku niedrożności dróg żółciowych. Może być stosowany jako środek wspomagający leczenie kamicy żółciowej tylko pod czujnym nadzorem lekarza i wyłącznie po uprzedniej konsultacji 10. Jako zioło doskonale przebadane przez współczesną medycynę, znane są również jego interakcje z innymi lekami; w szczególności spożywanie spowalnia rozkład w wątrobie następujących substancji aktywnych: propranolol, amitriptyline, haloperidol i ondansetron. Nie należy stosować go razem z niektórymi antybiotykami (Ciprofloxacin, Levofloxacin, Moxifloxacin), gdyż redukuje ich przyswajalność i zarazem skuteczność. Spożywanie mniszka pospolitego spowalnia krzepnięcie krwi, należy więc zachować ostrożność podczas stosowania wraz z innymi preparatami rozrzedzającymi krew. Należy również pamiętać o moczopędnym działaniu rośliny i zadbać o odpowiednie nawodnieniu organizmu w trakcie kuracji. Brak badań dotyczących wpływu spożywania mniszka lekarskiego przez kobiety karmiące oraz w ciąży sugeruje zachowanie ostrożności i możliwie unikanie jego konsumpcji w tych przypadkach 11.

BIBLIOGRAFIA:

    1. „Taraxacum the sectionVulgaria” (szw.) w „Den virtuellafloran”.
    2. Stewart-Wade, S.M. et al.: „The biology of Canadian weeds. 117. Taraxacumofficinale G.H. Weber ex Wiggers” (ang.) w „Canadian Journal of Plant Science”.
    3. Zofia Demianowicz: „Rośliny miododajne”. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1953
    4. Łukasz Łuczaj: „Dzikie rośliny jadalne Polski”. Chemigrafia, Krosno 2004. ISBN 83-904633-6-9.
    5. R Djingova, I Kuleff et al.: „Bromine, copper, manganese and lead content of the leaves of Taraxacumofficinale (dandelion)” (ang.) w „Science of The Total Environment”.
    6. Dietrich Frohne: „Leksykon roślin leczniczych”. MedPharm Polska, Wrocław 2010. ISBN 978-83-60466-40-7.
    7. Aleksander Ożarowski: „Ziołolecznictwo. Poradnik dla lekarzy” Wyd. 3. Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa 1982. ISBN 83-200-0640-6.
    8. SophiaSigstedt, Carla Hooten et al.: „Evaluation of aqueousextracts of Taraxacumofficinale on growth and invasion of breast and prostatecancercells” (ang.) w „International Journal of Oncology”.
    9. KatrinSchütz, Reinhold Carle, Andreas Schieber: „Taraxacum—a review on its phytochemical and pharmacological profile” (ang.) w „Journal of Ethnopharmacology”.
    10. Jakub Mowszowicz: „Przewodnik do oznaczania krajowych roślin trujących i szkodliwych”. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1982. ISBN 83-09-00660-8.
    11. Blumenthal M., Goldberg A., Brinckmann J.: „Dandelion” (ang.) w „Herbal Medicine: Expanded Commission E Monographs”.

Powyższe opracowanie przedstawia wiedzę i poglądy jej autorów według stanu na dzień sporządzenia niniejszego opracowania, które zostało przygotowane z zachowaniem należytej rzetelności oraz staranności przy utrzymaniu zasad metodologicznej poprawności, a także obiektywizmu na podstawie ogólnodostępnych informacji, pozyskanych ze źródeł wiarygodnych według serwisu BioTrendy.pl w dniu publikacji opracowania. Serwis BioTrendy.pl nie gwarantuje jednakże ich kompletności oraz dokładności, w szczególności, w przypadku, gdyby informacje na podstawie, których wspierano się przy sporządzaniu powyższego opracowania okazały się niekompletne, niedokładne lub nie w pełni odzwierciedlały stan faktyczny. Serwis BioTrendy.pl nie ponosi odpowiedzialności za decyzje podjęte na podstawie niniejszego opracowania, ani za szkody poniesione w wyniku tych decyzji. Ponadto serwis BioTrendy.pl nie stanowi oraz nie zastępuje porady lekarskiej, a także nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej. Powielanie bądź publikowanie w jakiejkolwiek formie niniejszego opracowania, lub jego części, oraz zwartych w nim informacji, czy wykorzystywanie materiału do własnych opracowań celem publikacji, bez uprzedniej, pisemnej zgody właścicieli serwisu BioTrendy.pl jest zabronione. Powyższe opracowanie stanowi utwór i jest prawnie chronione zgodnie z Ustawą z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. 1994 nr 24 poz. 83 z późn. zm.).

Protected by Copyscape

Posted on

📝 Skrzyp polny – właściwości i zastosowanie

BioTrendy - Skrzyp polny PL - właściwości i zastosowanie

Skrzyp polny znany jest głównie z ziołolecznictwa jako Equisetumarvense L. (łac.), to roślina występująca na całej kuli ziemskiej. Jest to najczęściej występująca odmiana spośród skrzypów, w Polsce uważana za gatunek rodzimy 1. Skrzyp polny bez trudności rozwija się w każdych sprzyjających warunkach, przez co w Nowej Zelandii zasłużył na miano rośliny inwazyjnej, gdzie jest aktywnie tępiony. Ziele charakteryzuje się ciekawą budową: rozwija kłącza na głębokości 25-130 cm pod ziemią, z których wyrastają dwa bardzo różniące się między sobą rodzaje pędów – płodne (również zwane zarodnionośnymi) i płonne.

Pędy płonne są wysokie, zielone i umożliwiają roślinie przeprowadzanie fotosyntezy; rozgałęziają się okółkowo tworząc tym samym wiele poziomów. Pędy zarodnionośne są zupełnie inne – niższe, jasnobrunatne i nierozgałęziające się. Na szczycie pędu płodnego znajduje się kłos zarodnionośny, który umiera po dojrzeniu zarodników. Roślina jest wieloletnia, i co roku wypuszcza oba rodzaje pędów – pierwsze pojawiają się pędy płonne na początku wiosny, a pod jej koniec wyrastają pędy zarodnionośne. Pomimo tego, że roślina wkłada wiele pracy w rozwinięcie pędu płodnego i zarodników, nie są one jej głównym wektorem rozmnażania; rozprzestrzenia się przeważnie wegetatywnie poprzez kłącza 2. Pierwsze wzmianki o użyciu skrzypu polnego w medycynie sięgają pierwszego wieku naszej ery i rzekomo wyszły spod pióra sławnego lekarza starożytnego rzymu Pedaniusa Dioskurydesa. Poprzez wieki niezawodność rośliny była doceniana przez inne wybitne persony, takie jak: Albert Wielki (łac. Albertus Magnus), Paracelsus czy Sebastian Kneipp 3. Docześnie służy ludzkości jako lek na wiele przypadłości, a jego właściwości, empirycznie obserwowane już przez starożytnych, zostały właściwie potwierdzone przy pomocy współczesnej nauki. Wyciąg ze skrzypu polnego pozyskiwany jest wyłącznie z pędów płonnych.

DZIAŁANIE NA ORGANIZM

Skrzyp polny w terapii ziołowej przede wszystkim pełni nieodzowną funkcję leczenia oraz zapobiegania wszelkim przypadłościom układu moczowego. Jego działanie jest kompleksowe i działa przeciwzapalnie, przeciwkrwotocznie, przeciwobrzękowo na praktycznie wszystkie organy wewnętrzne człowieka, w szczególności na nerki, pęcherz moczowy, układ krwionośny, drogi rodne, płuca i wątrobę 4. Jest niezastąpionym źródłem łatwo przyswajalnej krzemionki regulującej metabolizm oraz niską hemoglobinę i erytrocyty we krwi. Oprócz tego krzemionka pozytywnie wpływa na cały układ odpornościowy oraz wszystkie tkanki łączne (chrząstki, paznokcie itp.) w całym ciele człowieka 5. Może być stosowany profilaktycznie, aby wzmocnić organizm, zapobiegać miażdżycy, reumatyzmowi i powstawaniu kamieni w układzie moczowym; lub jako lek przy doraźnych kuracjach. Zastosowanie bezpośrednie odnajduje przy leczeniu takich schorzeń jak: zapalenia dróg moczowych, krwawienia organów wewnętrznych (np. płuc, jelit) czy zaburzenia przemiany materii 6. Może być stosowany bezpośrednio na uszkodzoną skórę, w celu zatamowania krwawienia, złagodzenia obrzęków i stanów zapalnych skóry 37. Jest też skuteczny w leczeniu przewlekłych chorób skóry i łuszczycy. Użyty na zdrową skórę wspiera naturalne procesy oczyszczania jej z trądziku i czyraków. Znajduje też zastosowanie jako środek przeciwdziałający wypadaniu włosów i pojawia się często jako składnik w specjalistycznych szamponach lub innych produktach kosmetycznych 4. Przez niektóre kultury traktowany jest również jako element diety – przykładowo w Japonii, gdzie kłos zarodnionośny jest przysmakiem, prowadzi się całe uprawy tej rośliny. Sucha masa ziela skrzypu polnego charakteryzuje się dużą zawartością mikro- i makroelementów, w szczególności potasu, fosforu, żelaza i manganu 8.

SUPLEMENTACJA

Skrzyp polny jest najczęściej przygotowywany w postaci odwaru do picia między posiłkami 9. Suche ziele do zalania wodą można zakupić w formie: drobnego proszku, ciętych pędów oraz odpowiednio odmierzonych porcji zapakowanych w pojedyncze torebki. Ziele jest również dostępne jako suplement diety w postaci kapsułek zawierających odpowiednią dzienną porcję skrzypu polnego, co umożliwia wygodną suplementację bez konieczności picia odwaru. Niezależnie od formy, przy przyjmowaniu wewnętrznym, organizm przyswaja te same elementy co prowadzi do identycznego działania; kwestia wyboru metody podania jest więc decyzją czystą estetyczną. Dostępne są również maści o różnym stężeniu do stosowania bezpośrednio na skórę celem oczyszczania bądź wspomagania gojenia 4.

SUPLEMENTY DIETY ZAWIERAJĄCE SKRZYP POLNY (1):


(1) Powyższe zestawienie przedstawia najczęściej wybierane produkty w danej kategorii, w ramach serwisu BioTrendy.pl

STOSOWANIE

W dużych ilościach skrzyp polny jest rośliną trującą, a więc należy zwrócić szczególną uwagę na stosowane porcję. Produkt niewskazany dla kobiet w ciąży i karmiących. W przypadku suplementów diety, pojedyncza kapsułka zawiera odmierzoną dzienną porcję, której nie wolno przekraczać. Pojedyncza porcja suszu na jedną porcję naparu wynosi 300 mg i zaleca się ją stosować trzy razy na dzień, pomiędzy posiłkami. Jest to tym samym maksymalna rekomendowana porcja dzienna i nie wolno jej przekraczać 6, 9. Maści wykazują efekty po stosowaniu dwa razy dziennie specyfiku o stężeniu 3% bezpośrednio na ranę przez okres dziesięciu dni 7. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości związanych ze stosowaniem skrzypu polnego należy zapoznać się dokładnie z ulotką danego produktu bądź skontaktować się z lekarzem.

MOŻLIWE DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE

Ze względu na niedostateczne badania w tym obszarze, stosowanie skrzypu polnego w jakimkolwiek celu przez kobiety karmiące bądź w ciąży jest stanowczo niewskazane. Ziele wykazuje właściwości silnie trujące dla zwierząt, wywołujące patologiczne zmiany organów wewnętrznych oraz porażenie ośrodkowego układu nerwowego, w skrajnych wypadkach również śmierć 10. Organizm ludzki wykazuje większą tolerancję i dotychczas nie udokumentowano żadnych śmiertelnych przypadków 2 przypadku zbyt dużego spożycia ziela skrzypu polnego u człowieka, aczkolwiek należy zachować wszelką ostrożność podczas spożywania tego zioła. Surowa roślina (występująca w niektórych daniach kuchni japońskiej) zawiera także tiaminazę zubożającą organizm w witaminę B1, co w przypadku nadmiernej konsumpcji może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych w szczególności dotyczących wątroby 11. Na podstawie studium pojedynczego przypadku spekuluje się również toksyczność rośliny w przypadku osób cierpiących na niewydolność wątroby, stosowanie jej jest w takim wypadku niewskazane 12.

BIBLIOGRAFIA:

    1. Lucjan Rutkowski: „Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej”. Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
    2. Jakub Mowszowicz: „Krajowe chwasty polne i ogrodowe”. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1986.
    3. Gerhard Madaus: „Lehrbuch der biologischen Heilmittel” (niem.). Nowy Jork, 1976. ISBN 3-487-05891-X.
    4. Teresa Wielgosz: „Wielka księga ziół polskich”. Publicat S.A., Poznań, 2008. ISBN 978-83-245-9538-9.
    5. Sparavigna A., Setaro M. et al.: „Equisetumarvense in a new transungual technology improves nailstructure and appearance” (ang.).
    6. Carneiro D. M., Freire R. C. et al.: „Randomized, double-blind clinical trial to assess the acutediuretic effect of Equisetumarvense (field horsetail) in healthyvolunteers” (ang.).
    7. Asgharikhatooni A., Bani S. et al.: „The effect of Equisetumarvense (horse tail) ointment on woundhealing and painintensity after episiotomy: a randomized placebo-controlled trial” (ang.).
    8. Marian Nowiński: „Chwasty łąk i pastwisk”. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1970.
    9. Anna Mazerant-Leszkowska: „Mała księga ziół”. Inst. Wyd. Zw. Zawodowych, Warszawa 1990. ISBN 83-202-0810-6.
    10. Jakub Mowszowicz: „Przewodnik do oznaczania krajowych roślin trujących i szkodliwych”. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1982. ISBN 83-09-00660-8.
    11. Leung A. Y., Foster S.: „Encyclopedia of Common Natural Ingredients Used in Food, Drugs, and Cosmetics” (ang.). 2nd ed. New York 1996.
    12. Lininger S., Wright J. et al.: „The Natural Pharmacy” (ang.). 1998.

Powyższe opracowanie przedstawia wiedzę i poglądy jej autorów według stanu na dzień sporządzenia niniejszego opracowania, które zostało przygotowane z zachowaniem należytej rzetelności oraz staranności przy utrzymaniu zasad metodologicznej poprawności, a także obiektywizmu na podstawie ogólnodostępnych informacji, pozyskanych ze źródeł wiarygodnych według serwisu BioTrendy.pl w dniu publikacji opracowania. Serwis BioTrendy.pl nie gwarantuje jednakże ich kompletności oraz dokładności, w szczególności, w przypadku, gdyby informacje na podstawie, których wspierano się przy sporządzaniu powyższego opracowania okazały się niekompletne, niedokładne lub nie w pełni odzwierciedlały stan faktyczny. Serwis BioTrendy.pl nie ponosi odpowiedzialności za decyzje podjęte na podstawie niniejszego opracowania, ani za szkody poniesione w wyniku tych decyzji. Ponadto serwis BioTrendy.pl nie stanowi oraz nie zastępuje porady lekarskiej, a także nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej. Powielanie bądź publikowanie w jakiejkolwiek formie niniejszego opracowania, lub jego części, oraz zwartych w nim informacji, czy wykorzystywanie materiału do własnych opracowań celem publikacji, bez uprzedniej, pisemnej zgody właścicieli serwisu BioTrendy.pl jest zabronione. Powyższe opracowanie stanowi utwór i jest prawnie chronione zgodnie z Ustawą z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. 1994 nr 24 poz. 83 z późn. zm.).

Protected by Copyscape

Posted on

📝 Zielona herbata – właściwości i zastosowanie

BioTrendy - Zielona herbata PL - właściwości i zastosowanie

Herbata – drugi po wodzie najczęściej spożywany napój na świecie. Swoją wszechobecną popularność niewątpliwie zawdzięcza mnogości sposobów przyrządzania i konsumpcji. Podstawowym składnikiem każdej herbaty jest liść zimozielonej rośliny nazywanej w języku polskim herbatą chińską (łac. Camellia sinensis) rodzimej górskim klimatom Azji 1. Współcześnie ziele to zostało spopularyzowane i wprowadzone na całym świecie – można ją znaleźć na każdym kontynencie, a nawet kupić w postaci rośliny doniczkowej. Uprawy Camellii to przede wszystkim Azja, w drugiej kolejności Afryka, następnie Ameryki, Europa, na Oceanii kończąc. Pięć wywarów cieszących się największym zainteresowaniem to herbaty: czarna, biała, zielona, ulung i pu-erh.

W centrum naszego zainteresowania w tym artykule stawiamy herbatę zieloną. W przeciwieństwie do odmiany czarnej (najpopularniejszej), liście przeznaczone do parzenia herbaty zielonej po zebraniu nie są poddawane żadnym procesom fermentacji, a jedynie jak najszybciej suszone, aby wspomnianej oksydacji zapobiec. Dzięki takiemu przygotowaniu suszu zachowuje on więcej cennych mikroelementów i składników rośliny, a także pozwala produktowi końcowemu (zwykle wywarowi) osiągnąć unikalny, delikatniejszy smak 2. Tradycyjnie herbatę zieloną parzy się w temperaturach poniżej wrzenia (60-90 °C) stosunkowo krótko (pół do trzech minut).

DZIAŁANIE NA ORGANIZM

Zielona herbata, podobnie jak pozostałe herbaty, jest spożywana głównie dla swoich unikatowych walorów smakowych. Współcześnie na rynku mamy do wyboru wiele różnych producentów herbaty zielonej, których towary różnią się nie tylko odmianą uprawianej rośliny, ale także ściśle przestrzeganymi sposobami pielęgnacji tego niesamowitego krzewu 3. Dzięki takiej mnogości szczepów i technik każdy może znaleźć swoją ulubioną markę i cieszyć się najbardziej wysublimowanymi sensacjami smakowymi jakie oferuje zielona herbata. Jej niesfermentowana natura sprawia, że herbata zielona lepiej gasi pragnienie niż np. odmiana czarna. Jest też często proponowana w rozwiązaniach dietetycznych, ze względu na minimalną wartość kaloryczną (ok. 1 kaloria na 100 mL). Pomimo tego, że herbaty zielone są najczęściej pite z nawyku lub dla smaku, mają one także niebagatelny wpływ na organizm człowieka. Regularne spożywanie herbaty zielonej w dowolnej postaci (nie tylko wywaru, ale również np. suplementu diety) spowalnia rozwój chorób Alzheimera oraz Parkinsona (składnik EGCG 4), wspomaga leczenie reumatyzmu (również EGCG 5), przyspiesza metabolizm i usprawnia funkcjonowanie ludzkiego systemu odpornościowego (katechiny i teaniny 6), obniża ryzyko chorób układu krwionośnego, a w połączeniu z innymi czynnikami może być efektywnym sposobem zapobiegania raka 7. Zawartość kofeiny, która w herbacie zielonej wcale nie jest mniejsza niż w czarnej, dodatkowo pobudza i pozwala lepiej skupić myśli. Jak większość wywarów roślinnych ma również działanie moczopędne. Do mniej popularnych właściwości leczniczych herbaty zielonej zaliczają się te dotyczące jej aplikacji bezpośrednio na skórę w postaci kompresów i okładów. Badania wykazują działanie przeciwzapalne, redukujące szkodliwe działanie promieniowania UV 8, zwalczające trądzik 9 oraz przywracające skórze elastyczność i odporność 10. Pomimo licznej krytyki badań prowadzonych nad herbatą zieloną – należy zwrócić uwagę, że dotyczy ona głównie niewielkiej ilości badań, a nie ich jakości – statystyki dowodzą, że osoby regularnie spożywające herbaty żyją dłużej 11; a więc nawet największy sceptyk musi przyznać, że jednak „coś jest na rzeczy”.

SUPLEMENTACJA

Herbata zielona na rynku polskim jest dostępna w przeróżnej formie. Do przygotowania w tradycyjnej postaci wywaru możemy odnaleźć rozwiązania w postaci porcjowanych torebek (zaparzek), suszonych liści (sproszkowanych lub nie) lub też jako produkt „instant” czyli rozpuszczalny proszek bądź granulki. Jako suplement diety mamy do wyboru pomiędzy proszkiem i kapsułkami, obie postaci wyprodukowane na bazie naturalnego ekstraktu z zielonej herbaty. W sporządzaniu kompresów na skórę sprawdzi się każdy produkt zawierający wspomniany ekstrakt. Opcji jest więc wiele i ostatecznie wybór sprowadza się to do uznania, co jest dla nas najwygodniejsze.

SUPLEMENTY DIETY ZAWIERAJĄCE ZIELONĄ HERBATĘ (1):


(1) Powyższe zestawienie przedstawia najczęściej wybierane produkty w danej kategorii, w ramach serwisu BioTrendy.pl

STOSOWANIE

Jako wywar zaleca się nie przekraczać codziennej porcji 3 do 5 kubków herbaty (720-1200 mL). W postaci ekstraktu typowo stosowane porcje to 400-500 mg. Należy zachować ostrożność, gdyż spożycie zbyt dużej ilości (10 mg – 29 mg/kg/dobę) grozi niewydolnością wątroby 12. Przy stosowaniu jako kompres na skórę nie wykazano żadnej toksyczności dla codziennego stosowania w badaniu trwającym 16 tygodni. Nie jest wskazanym spożywać herbatę zieloną doustnie na pusty żołądek (w dowolnej postaci).

MOŻLIWE DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE

Herbata zielona jako produkt konsumowany masowo na całym świecie, nie charakteryzuje się żadnymi skrajnymi efektami ubocznymi (o ile jest spożywana w odpowiednich ilościach). Niebezpieczeństwem może być stosunkowo wysoka zawartość fluoru, co może doprowadzić do przedawkowania w przypadkach konsumpcji przekraczającej zalecane normy. Dodatkowo, herbata zielona bezpośrednio niweluje wszelkie pozytywne efekty chemioterapii, a więc nie powinna być spożywana przez osoby w trakcie takiego rodzaju leczenia 13. Zaobserwowano także negatywny wpływ na działanie wątroby przy konsumpcji zbyt dużych porcji ekstraktu z zielonej herbaty 12.

BIBLIOGRAFIA:

    1. J. G. Vaughan, C. A. Geissler: „Rośliny jadalne”. Prószyński i S-ka, Warszawa 2001. ISBN 83-7255-326-2.
    2. Khan N., Mukhtar H.: „Tea and health: studies in humans” (ang.) w „Current Pharmaceutical Design”.
    3. National Center for Complementary and Integrative Health, US National Institutes of Health: „Green tea” (ang.).
    4. Nurulain T. Zaveri: „Green tea and its polyphenoliccatechins: Medicinaluses in cancer and noncancerapplications” (ang.) publikacja w „Life Sciences”.
    5. Anil K. Singh, Sadiq Umar, SharayahRiegsecker, MukeshChourasia, Salahuddin Ahmed: „Regulation of Transforming Growth Factor β–Activated Kinase Activation by Epigallocatechin‐3‐Gallate in RheumatoidArthritisSynovialFibroblasts: Suppression of K63‐Linked Autoubiquitination of Tumor Necrosis Factor Receptor–Associated Factor 6”.
    6. European Food Safety Authority: „Scientific Opinion on the substantiation of health claims related to Camellia sinensis (L.) Kuntze (tea), includingcatechins in green tea, and improvement of endothelium-dependent vasodilation (ID 1106, 1310), maintenance of normal blood pressure (ID 1310, 2657), maintenance of normal blood glucose concentrations (ID 1108), maintenance of normal blood LDL cholesterol concentrations (ID 2640), protection of the skin from UV-induced (includingphoto-oxidative) damage (ID 1110, 1119), protection of DNA from oxidative damage (ID 1120, 1121), protection of lipids from oxidative damage (ID 1275), contribution to normal cognitivefunction (ID 1117, 2812), “cardiovascular system” (ID 2814), “invigoration of the body” (ID 1274, 3280), decreasingpotentiallypathogenic gastro-intestinalmicroorganisms (ID 1118), “immune health” (ID 1273) and “mouth” (ID 2813) pursuant to Article 13(1) of Regulation (EC) No 1924/2006” (ang.).
    7. Maryam R. Sartippour, Richard Pietras et al.: „The combination of green tea and tamoxifen is effective against breast cancer” (ang.).
    8. Reuter J., Merfort I., Schempp C. M.: „Botanicals in dermatology: an evidence-based review” (ang.).
    9. Mahmood T., Akhtar N., Moldovan C.: „A comparison of the effects of topicalgreen tea and lotus on facial sebum control in healthyhumans” (ang.).
    10. Katiyar SK., Ahmad N., Mukhtar H.: „Green tea and skin” (ang.).
    11. Tang J., Fang L., Jin Y. et al.: „Tea consumption and mortality of all cancers, CVD and all causes: a meta-analysis of eighteen prospective cohort studies” (ang.).
    12. Sarma D.N., Barrett M. L. et al.: „Safety of green tea extracts: a systematic review by the US Pharmacopeia” (ang.).
    13. Jia L., Liu F. T.: „Why Bortezomib Cannot go with ‘green’?” (ang.) w „Cancer Biol Med”.

Powyższe opracowanie przedstawia wiedzę i poglądy jej autorów według stanu na dzień sporządzenia niniejszego opracowania, które zostało przygotowane z zachowaniem należytej rzetelności oraz staranności przy utrzymaniu zasad metodologicznej poprawności, a także obiektywizmu na podstawie ogólnodostępnych informacji, pozyskanych ze źródeł wiarygodnych według serwisu BioTrendy.pl w dniu publikacji opracowania. Serwis BioTrendy.pl nie gwarantuje jednakże ich kompletności oraz dokładności, w szczególności, w przypadku, gdyby informacje na podstawie, których wspierano się przy sporządzaniu powyższego opracowania okazały się niekompletne, niedokładne lub nie w pełni odzwierciedlały stan faktyczny. Serwis BioTrendy.pl nie ponosi odpowiedzialności za decyzje podjęte na podstawie niniejszego opracowania, ani za szkody poniesione w wyniku tych decyzji. Ponadto serwis BioTrendy.pl nie stanowi oraz nie zastępuje porady lekarskiej, a także nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej. Powielanie bądź publikowanie w jakiejkolwiek formie niniejszego opracowania, lub jego części, oraz zwartych w nim informacji, czy wykorzystywanie materiału do własnych opracowań celem publikacji, bez uprzedniej, pisemnej zgody właścicieli serwisu BioTrendy.pl jest zabronione. Powyższe opracowanie stanowi utwór i jest prawnie chronione zgodnie z Ustawą z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. 1994 nr 24 poz. 83 z późn. zm.).

Protected by Copyscape

Posted on

📝 Dieta pudełkowa – na czym polega? Jak stosować?

BioTrendy - Dieta pudełkowa PL - na czym polega Jak stosować

Dieta pudełkowa to rozwiązanie zbliżone do cateringu. Głębsza analiza tego stwierdzenia pozwoli wysunąć wnioski, iż całość powinno nazywać się „cateringiem pudełkowym”, nie zaś dietą. Mówiąc „dieta pudełkowa” nie mamy na myśli konkretnego planu żywieniowego – wręcz przeciwnie. To ogólna nazwa marketingowa wszystkich dostępnych na rynku diet (niezależnie od kcal, dietetycznych, na masę, zdrowotnych, zwykłych planów żywieniowych etc.).

Początkowo warto odpowiedzieć sobie na pytanie, co to jest dieta pudełkowa. Jest to nic innego jak catering (niekoniecznie dietetyczny), sporządzany przez wykwalifikowaną firmę (w zależności od rodzaju z udziałem lekarzy, dietetyków, innych specjalistów), dowożony do klienta pod wskazany adres. Przymiotnik „pudełkowa” odnosi się do formy dostarczania posiłków. Najczęściej są one zapakowane w wygodne, kartonowe (rzadziej plastikowe) pudełko z logo firmy.

PROGRAM DIETY

Niezwykle ciężko jest mówić o zasadach diety pudełkowej. Rozwiązanie to nie dotyczy przecież konkretnego typu jadłospisu, a formy jego dostarczania. Zależnie od naszych indywidualnych preferencji, dieta pudełkowa może realizować różne cele. Tak więc wyróżniamy 1:


Diety pudełkowe zróżnicowane wyłącznie pod względem kcal:

Od 600 do 3 500 kcal (czym więcej kalorii, tym droższy jest miesięczny abonament).

Niskokaloryczne diety pudełkowe:

Najczęściej do 1500 kcal.

Wegetariańskie diety pudełkowe:

Diety pozbawione mięsa lub ryb bądź mięsa i ryb.

Wegańskie diety pudełkowe:

Diety dedykowane weganom, pozbawione nie tylko mięsa i ryb, ale i wszystkich produktów pochodzenia odzwierzęcego.

Pudełkowe diety witaminowe:

Ukierunkowane na dostarczanie klientowi posiłków bogatych w określone witaminy, a także minerały, mikro- i makroskładniki i inne związki.

Diety pudełkowe zdrowotne:

Dla osób borykających się z nietolerancjami pokarmowymi np. dieta bezglutenowa, dieta bezlaktozowa, dieta bezglutenowa i bezlaktozowa (w jednym), dieta bezglutenowa i pozbawiona nabiału (w jednym), dieta bez nabiału, dieta dla diabetyka, dieta antycellulitowa.

Diety pudełkowe odchudzające:

Diety redukcyjne, ukierunkowane na szybką utratę masy ciała, nie tylko niskokaloryczne, ale również o konkretnym doborze produktów bądź mikro- i makroskładników np. dieta Montignaca (pozbawiona produktów o wysokim IG).

Pudełkowe diety sportowe:

Dedykowane sportowcom, którzy pragną utrzymać bądź zwiększyć masę mięśniową.

Pudełkowe diety sportowe:

Dedykowane sportowcom, którzy pragną utrzymać bądź zwiększyć masę mięśniową.

Office Box:

Specyficzny rodzaj diet pudełkowych, nowość na polskim rynku, uwzględniająca posiłki tylko na czas pracy (śniadanie, drugie śniadanie, obiad).

Diety pudełkowe w zależności od ilości dni:

tygodniowe, miesięczne, tygodniowe bez weekendów, weekendowe, trzydniowe etc.

Diety pudełkowe w zależności od ilości dań:

Trzydaniowe, czterodaniowe, pięciodaniowe bądź inne.

Diety pudełkowe warzywno-owocowe, oczyszczające, detoksykujące:

Plany żywieniowe odchudzające, ale jednocześnie oczyszczające organizm, bazujące zazwyczaj wyłącznie na owocach i warzywach (przede wszystkim sokach).

Popularne diety pudełkowe o różnych celach:

Dieta Paleo, dieta Południowa, dieta Pesco, diety bazujące na składnikach superfoods etc.


Oczywiście są to najpopularniejsze rodzaje diet, które mogą pełnić rolę „pudełkowej” (mogą być dostarczane w pudełku). Duża konkurencja na rynku wymusza na firmach nieustanne poszerzanie oferowanych rozwiązań. Stąd też niektóre podmioty posiadają wymyślne plany żywieniowe (autorskie), których nie spotkamy nigdzie indziej. W przypadku diety pudełkowej nie możemy mówić o programie odchudzania. Nie każda dieta pudełkowa musi być dietą redukcyjną (odchudzającą). Na rynku znajdziemy szereg różnego rodzaju firm cateringowych, zajmujących się dostarczaniem pożywienia w pudełkach. Obecnie możliwe jest zamówienie prezentowanego rozwiązania niemal pod każdy adres. Większość firm posiada własną stronę WWW, na której prezentuje ofertę, dostępne diety oraz cennik. Zamówienie interesującego nas planu żywieniowego odbywa się bez wychodzenia z domu, za pośrednictwem e-formularza. Aby zamówić dietę pudełkową należy:

  • Wybrać interesujące nas rozwiązanie tj. rodzaj diety;
  • Zaznaczyć, ile posiłków dziennie będzie dla nas satysfakcjonujące (najczęściej firmy podają stałą wartość – 5 posiłków);
  • Wybrać preferowaną przez nas kaloryczność diety;
  • Wybrać ilość dni, w czasie których będą nam dostarczane pudełka z jedzeniem. Wiele firm oferuje możliwość zamówienia pakietu próbnego (na jeden, dwa bądź trzy dni). Ilość dni oscyluje zazwyczaj od 5 do 30. Dodatkowo, możemy zdecydować się na posiłki w weekendy (w soboty, niedziele bądź w oba dni). Nierzadko pudełko na niedzielę dostarczane jest wraz zamówieniem sobotnim;
  • Wybrać datę początkową zamówienia – od którego dnia chcemy dostawać pudełka;
  • W formularzu zamówienia mogą pojawić się dodatkowo płatne opcje np. koktajle, woda mineralna i inne napoje do posiłku, dodatkowe dania, desery etc.;
  • W następnej kolejności musimy wypełnić formularz kontaktowy: nasze dane adresowe, telefon, adres e-mail, dane do faktury, preferowaną godzinę dostarczania produktów;
  • Dopiero na samym końcu zmuszeni jesteśmy ponieść opłatę za zamówioną dietę. Koszt diety pudełkowej oscyluje w granicach od kilkuset złotych, nawet do kilku tysięcy złotych.

Najpopularniejsze firmy cateringowe posiadają w ofercie konsultacje dietetyczne. Przed zamówieniem diety klient może porozmawiać ze specjalistą celem doboru najlepszego, najlepiej dopasowanego do jego osoby zamówienia.

NAJCZĘŚCIEJ WYBIERANE SUPLEMENTY DIETY W KATEGORII ODCHUDZANIE I DIETA (1):


(1) Powyższe zestawienie przedstawia najczęściej wybierane produkty w danej kategorii, w ramach serwisu BioTrendy.pl

JADŁOSPIS PODCZAS DIETY

W diecie pudełkowej możliwe jest zastosowanie każdego rodzaju produktów. Nie da się ukryć, że w większości przypadków są to produkty zdrowe, niskoprzetworzone i wysokiej jakości – bogate w mikro- i makroskładniki, witaminy oraz minerały. Renomowane firmy cateringowe bazują na produktach pochodzących z ekologicznych upraw. Oczywiście, czym wyższa jakość składników, tym więcej zapłacimy za samą dietę. Dieta pudełkowa doskonale sprawdzi się w przypadku osób, które pragną odżywiać się zdrowo, ale z jakiś powodów nie posiadają wystarczająco dużo czasu na sporządzanie zdrowych, zbilansowanych posiłków. To również świetna opcja dla tych, którzy nie mają odpowiedniej wiedzy w tej zakresie. Tworzenie pełnowartościowych dań, chociaż wydaje się proste, wymaga od nas wiele poświęcenia – począwszy od etapu planowania diety, poprzez zakup produktów, a skończywszy na samym przygotowaniu posiłku 2. W największych miastach Polski funkcjonuje po kilkadziesiąt firm cateringowych. Wybór odpowiedniej z nich również może stanowić pewien problem. Zanim zakupimy pierwszą, lepszą dietę warto zwrócić uwagę na kilka kwestii 5:

  • Czy firma współpracuje z dietetykiem, a jeśli tak, jakie ma on opinie wśród klientów (można sprawdzić w Internecie)?
  • Czy dietetyk współpracujący z firmą pomaga klientowi również po zakupie diety – w czasie jej trwania?
  • Czy firma posiada w swojej ofercie dietę spełniającą nasze oczekiwania, a jeśli nie, czy jest gotowa takową sporządzić?
  • Skąd firma bierze poszczególne produkty – czy współpracuje z ekologicznymi uprawami i fermami?
  • Czy firma dotrzymuje zobowiązań, działa terminowo (tutaj też warto sprawdzić w Internecie) – ile pozytywnych ocen otrzymała oraz z czego wynikają te negatywne oceny?
  • Jak kształtuje się jakość pudełek, w których dostarczane jest pożywienie, a także dodatków np. sztućców?
  • Czy posiłki są różnorodne, dania wyglądają zachęcająco, całość ma przyjemny wygląd i zapach?
  • Czy wykorzystywane do sporządzania posiłków produkty są świeże?

PRZECIWWSKAZANIA

Głównym przeciwskazaniem do diety pudełkowej jest jej cena. Rozwiązanie to nie należy do najtańszych. Można śmiało stwierdzić, że za własnoręcznie przygotowywane posiłki zapłacimy znacznie mniej. W zależności od wariantu diety oraz jej kaloryczności, a także ilości posiłków koszt zestawu oscyluje w granicach 40 – 90 zł. Kompleksowy wariant – na cztery tygodnie łącznie z weekendami, przy pięciu posiłkach, dla jednej osoby – może wynieść nas nawet około 3 000 zł. Z założenia jednak sama dieta pudełkowa jest dietą zdrową, a więc dla nas bezpieczną. Odpowiednio dobrane posiłki winny uwzględniać wszystkie mikro- i makroskładniki, a więc dostarczać nam niezbędnych elementów. Jeżeli jednak, dłuższe spożywanie rozwiązań dostarczanych nam przez firmę zewnętrzną wywoła u nas jakieś objawy niepożądane, powinniśmy natychmiast z nich zrezygnować 3.

MOŻLIWE DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE

Jako że dieta pudełkowa jest z założenia dietą zdrową – tak jak wspomniano wcześniej – nie powinna wywoływać skutków ubocznych. Niestety, ze względu na liczną konkurencję w tej branży, wiele firm dąży do ograniczenia kosztów związanych z prowadzeniem działalności. Stąd też część nieuczciwych przedsiębiorców może bazować na nieświeżych, a co za tym idzie, szkodliwych produktach. Równie ważne jest miejsce przygotowywania posiłków. Decydując się na usługi cateringu zewnętrznego nigdy nie mamy pewności, co znajduje się w daniach, które spożywamy. Jeżeli zaobserwujemy któryś z wyszczególnionych poniżej skutków ubocznych, powinniśmy jak najszybciej przerwać dietę i – zależnie od naszych preferencji – nawiązać współpracę z inną firmą bądź przez jakiś czas przygotowywać posiłki samodzielnie w domu. Najpopularniejsze skutki uboczne nieświeżego/zanieczyszczonego jedzenia: ból brzucha, gorączka, biegunka, nudności, wymioty, ból mięśni, ból głowy, sztywnienie karku, utrata równowagi, konwulsje, utrata łaknienia 4.

BIBLIOGRAFIA:

    1. Agnieszka Maj, Dieta z pudełka – motywacje osób korzystających z gotowego cateringu dietetycznego, 2016, Warszawa.
    2. Domański H., Karpiński Z., Przybysz D., Straczuk J. (2015), Wzory jedzenia a struktura społeczna, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.
    3. Mennell S., Murcott A., van Otterloo A. H. (1992), The Sociology of Food: Eating, Diet and Culture, Sage Publications, London.
    4. Pogoń K., Muszyńska M., Pogoń P. (2016), Ocena możliwości zastosowania cateringu dietetycznego w celu edukacji żywieniowej pacjentów otyłych, [w:] D. Gajewska, J. Myszkowska-Ryciak (red.), Wybrane problemy dietoprofilaktyki i dietoterapii chorób przewlekłych, Polskie Towarzystwo Dietetyki, Warszawa, s. 75–82.
    5. Małgorzata Kryda, Dieta pudełkowa. Na co uważać, wybierając catering dietetyczny, Wyborcza.biz, Warszawa, 2016

Powyższe opracowanie przedstawia wiedzę i poglądy jej autorów według stanu na dzień sporządzenia niniejszego opracowania, które zostało przygotowane z zachowaniem należytej rzetelności oraz staranności przy utrzymaniu zasad metodologicznej poprawności, a także obiektywizmu na podstawie ogólnodostępnych informacji, pozyskanych ze źródeł wiarygodnych według serwisu BioTrendy.pl w dniu publikacji opracowania. Serwis BioTrendy.pl nie gwarantuje jednakże ich kompletności oraz dokładności, w szczególności, w przypadku, gdyby informacje na podstawie, których wspierano się przy sporządzaniu powyższego opracowania okazały się niekompletne, niedokładne lub nie w pełni odzwierciedlały stan faktyczny. Serwis BioTrendy.pl nie ponosi odpowiedzialności za decyzje podjęte na podstawie niniejszego opracowania, ani za szkody poniesione w wyniku tych decyzji. Ponadto serwis BioTrendy.pl nie stanowi oraz nie zastępuje porady lekarskiej, a także nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej. Powielanie bądź publikowanie w jakiejkolwiek formie niniejszego opracowania, lub jego części, oraz zwartych w nim informacji, czy wykorzystywanie materiału do własnych opracowań celem publikacji, bez uprzedniej, pisemnej zgody właścicieli serwisu BioTrendy.pl jest zabronione. Powyższe opracowanie stanowi utwór i jest prawnie chronione zgodnie z Ustawą z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. 1994 nr 24 poz. 83 z późn. zm.).

Protected by Copyscape