Nieodżywcze substancje słodzące (ang. NNS – non-nutritive sweeteners) są stosowane w żywności i napojach w celu uzyskania słodkiego smaku przy niewielkiej albo zerowej wartości energetycznej. Do tej grupy zalicza się między innymi aspartam, acesulfam K, sacharynę, sukralozę oraz glikozydy stewiolowe. Związki te różnią się budową chemiczną, intensywnością słodzenia, metabolizmem, stopniem wchłaniania oraz ilością substancji docierającej […]

W ostatnich latach rośnie zainteresowanie dietami zawierającymi więcej produktów roślinnych oraz zamiennikami mięsa i nabiału. Motywacje konsumentów obejmują zdrowie, kwestie etyczne, dobrostan zwierząt i wpływ produkcji żywności na środowisko. Badania obserwacyjne i przeglądy wskazują, że dobrze skomponowane wzorce żywieniowe bogate w warzywa, owoce, pełne ziarna, rośliny strączkowe, orzechy i nasiona mogą wiązać się z korzystniejszym […]

Otyłość jest przewlekłą i złożoną chorobą, w której rozwoju uczestniczą czynniki biologiczne, środowiskowe, społeczne i behawioralne. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) definiuje ją jako nadmierne nagromadzenie tkanki tłuszczowej stanowiące zagrożenie dla zdrowia. Według danych odnoszących się do 2022 roku z otyłością żyło ponad 890 milionów dorosłych, czyli około 16% światowej populacji osób dorosłych, a częstość występowania […]

Mikrobiota oznacza społeczność mikroorganizmów zasiedlających określone środowisko, natomiast mikrobiom jest pojęciem szerszym i obejmuje również ich materiał genetyczny, funkcje, produkty przemiany materii oraz warunki, w których zachodzą wzajemne oddziaływania. W badaniach nad starzeniem najczęściej analizuje się mikrobiotę jelitową na podstawie próbek kału. Taki materiał dostarcza cennych informacji, ale opisuje przede wszystkim światło końcowego odcinka przewodu […]

Mikrobiota jelitowa oznacza społeczność mikroorganizmów zasiedlających przewód pokarmowy, natomiast mikrobiom obejmuje również ich materiał genetyczny, funkcje, metabolity i środowisko. Pierwsze miesiące i lata życia są okresem wyjątkowo intensywnej sukcesji mikrobiologicznej: skład społeczności zmienia się wraz z wiekiem, sposobem żywienia, wprowadzaniem pokarmów uzupełniających, infekcjami, antybiotykami, środowiskiem domowym oraz kontaktami z opiekunami i innymi dziećmi. Nie istnieje […]

Migotanie przedsionków (ang. atrial fibrillation, AF) zwiększa ryzyko udaru niedokrwiennego, niewydolności serca i zgonu. Najbardziej charakterystycznym mechanizmem udaru związanego z AF jest kardioembolizm: zastój krwi sprzyja powstawaniu skrzepliny, najczęściej w uszku lewego przedsionka, która może następnie zamknąć tętnicę mózgową. Podstawą zapobiegania takim zdarzeniom u pacjentów z odpowiednio wysokim ryzykiem zakrzepowo-zatorowym pozostaje doustna antykoagulacja. Wytyczne ESC […]

Cukrzyca typu 2 jest przewlekłą i zróżnicowaną chorobą metaboliczną, w której dochodzi do narastania insulinooporności oraz postępującego upośledzenia wydzielania insuliny przez komórki beta trzustki. Na ryzyko choroby wpływają jednocześnie predyspozycje genetyczne, wiek, ilość i rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, aktywność fizyczna, sen, palenie tytoniu, niektóre leki, przebyta cukrzyca ciążowa oraz warunki społeczne i ekonomiczne. Według Światowej Organizacji […]

COVID-19 pozostaje chorobą zakaźną układu oddechowego wywoływaną przez SARS-CoV-2. Globalne obciążenie ciężkimi zachorowaniami jest mniejsze niż w pierwszych latach pandemii, jednak wirus nadal krąży, a ryzyko nie rozkłada się równomiernie. Ciąża nie musi wyraźnie zwiększać prawdopodobieństwa samego zakażenia, ale po zakażeniu wiąże się z większym ryzykiem ciężkiego przebiegu, hospitalizacji, przyjęcia na oddział intensywnej terapii i […]

Zanieczyszczenie powietrza jest mieszaniną cząstek i gazów pochodzących między innymi z transportu, ogrzewania budynków, przemysłu, produkcji energii, pożarów oraz procesów naturalnych. Najczęściej badane składniki to pył PM2,5 i PM10, dwutlenek azotu (NO2), ozon, sadza i wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne. Światowa Organizacja Zdrowia podkreśla, że niekorzystne skutki zdrowotne występują również przy stężeniach niższych, niż wcześniej zakładano, a […]

N-acetylocysteina (NAC) jest pochodną aminokwasu cysteiny i lekiem stosowanym między innymi jako antidotum w zatruciu paracetamolem oraz jako środek mukolityczny. Jest również sprzedawana jako suplement diety. W badaniach laboratoryjnych NAC wpływa na dostępność cysteiny, syntezę glutationu, wiązania disiarczkowe białek oraz równowagę oksydacyjno-redukcyjną komórki. Z tego powodu od wielu lat jest wykorzystywana jako narzędzie badawcze w […]

Otyłość jest przewlekłą, wieloczynnikową chorobą, której rozwój zależy od współdziałania predyspozycji genetycznej, metabolizmu, środowiska żywnościowego, aktywności fizycznej, snu, zdrowia psychicznego, leków oraz warunków społecznych. Okres prenatalny i pierwsze lata życia mogą wpływać na trajektorię wzrastania, apetyt i metabolizm, ale nie przesądzają o przyszłej masie ciała. Żaden pojedynczy produkt, sposób karmienia ani parametr ciąży nie pozwala […]

THC, główny psychoaktywny składnik konopi, może pogarszać zdolności potrzebne do bezpiecznego kierowania pojazdem: uwagę, ocenę sytuacji, czas reakcji, koordynację wzrokowo-ruchową oraz utrzymywanie pojazdu na pasie. Zakres efektu jest jednak bardzo zmienny i zależy między innymi od dawki, mocy produktu, drogi podania, czasu od użycia, doświadczenia użytkownika, zmęczenia oraz innych przyjętych substancji [1], [2], [5], [28]. […]