Buzdyganek naziemny – właściwości i zastosowanie

Buzdyganek naziemny – właściwości i zastosowanie

Buzdyganek naziemny, czyli Tribulus terrestris (łac.) to roślina, która stanowi podstawę większości suplementów diety dedykowanych mężczyznom. Jeśli chodzi o jej występowanie, buzdyganek – chociaż powszechny – nie rośnie w Polsce. Bez większych przeszkód spotkamy go za to w Afryce, Azji oraz Australii, a także w południowej Europie. Już od pewnego czasu buzdyganek naziemny cieszy się dużą popularnością – i to nie tylko na Starym Kontynencie. Producenci specyfików na bazie tejże rośliny z rodziny parolistowatych przypisują jej wiele właściwości zdrowotnych – niektóre niestety niesłusznie 1.

DZIAŁANIE NA ORGANIZM

O właściwościach buzdyganka naziemnego można by napisać książkę. Ta dość specyficzna roślina znana jest w medycynie – głównie chińskiej oraz indyjskiej – od kilkuset lat. Chińczycy wykorzystują Tribulus terrestris jako środek tonizujący, mieszkańcy Indii natomiast jako lek uspokajający, moczopędny, a także… afrodyzjak. W Europie buzdyganek naziemny zasłynął jako główny składnik suplementów diety wspomagających potencję oraz erekcję u mężczyzn. Nierzadko można spotkać się ze stwierdzeniem, iż opisywana roślina zwiększa poziom testosteronu oraz pobudza przyrost mięśni 2. Teoria ta została rozgłoszona przez amerykańskiego kulturystę, Jeffreya Petermana w obiecującym momencie jego kariery w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku. Do końca nie wiadomo jednak czy nie był to zwykły chwyt reklamowy, mający na celu promocję suplementów na bazie buzdyganka. Do tej pory nie zostało potwierdzona, iż Tribulus terrestris ma coś wspólnego z gospodarką hormonalną 3. Jeśli chodzi o teorię jakoby to buzdyganek naziemny pełnił rolę afrodyzjaku, badania na ten temat zostały przeprowadzone w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku. Stosunkowo niedokładna analiza pozwoliła wyciągnąć wnioski, iż Tribulus terrestris zwiększa poziom testosteronu oraz hormonu luteinizującego u mężczyzn. Kilkadziesiąt lat później – dokładnie w roku 2000 – kolejne badania wykluczyły wcześniejsze 5. W latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych dwudziestego wieku badania nad buzdygankiem naziemnym spowodowane były wzrostem popularności tejże rośliny. Do tej pory nie udało się udowodnić, że Tribulus terrestris ma jakikolwiek wpływ na wzrost poziomu testosteronu 4, 5. Nie udało się potwierdzić również teorii, jakoby buzdyganek naziemny wpływał na wzrost masy mięśniowej czy siły 6. Chociaż buzdyganek naziemny nie ma wpływu na bezpośrednią produkcję testosteronu, przyrost masy mięśniowej oraz wzrost siły, zawarte w nim saponiny, indole oraz polifenole hamują aktywność enzymów przetwarzających tzn. testosteron anaboliczny. Finalnie, suplementy na bazie tejże rośliny zapobiegają powstawaniu ginekomastii, czyli przerostowi gruczołów sutkowych u mężczyzn 7. Dodatkowo, Tribulus terrestris znacząco ogranicza wypadanie włosów na skutek podwyższonego poziomu 5-a-dihydrotestosteronu 8. Stwierdzono także, że buzdyganek naziemny wspiera procesy: spermatogenezy u mężczyzn oraz owogenezy u przedstawicielek płci pięknej 9. Wśród właściwości buzdyganka nie sposób pominąć: wzrostu retencji azotu, wspomagania syntezy białek, łagodzenia objawów andropauzy, a także zapobiegania zatłuszczenia organów wewnętrznych 8.

SUPLEMENTACJA

Buzdyganek naziemny stanowi kluczowy składnik wielu suplementów diety dostępnych w klasycznej formie tj. w tabletkach bądź kapsułkach. Zioło te – zarówno owoce jak i samo ziele – znajdziemy w formie sproszkowanej. Ekstrakt z Tribulus terrestris doskonale nadaje się do picia – w połączeniu z jogurtem bądź w formie herbaty. Nie ma różnicy, którą formę buzdyganka wybierzemy – zarówno ziele cięte jak i w postaci tabletek wykazują takie same właściwości.

SUPLEMENTY DIETY ZAWIERAJĄCE BUZDYGANEK NAZIEMNY (1):


(1) Powyższe zestawienie przedstawia najczęściej wybierane produkty w danej kategorii, w ramach serwisu BioTrendy.pl

STOSOWANIE

Stosowanie buzdyganka uzależnione jest bezpośrednio od jego formy oraz zaleceń producenta. Na rynku prym wiodą specyfiki na bazie Tribulus terrestris w postaci kapsułek i tabletek. Nie zaleca się spożywania więcej aniżeli 750 mg ekstraktu na dobę bądź 6 gram – w zależności od formy. W przypadku sportowców mówi się o maksymalnie 3 gramach dziennie, zaś osobach, które stosują buzdyganek w celach leczniczych (np. przy problemach z erekcją) nawet do 6 gram na dobę. Warto zauważyć, że wiele dostępnych w sklepach suplementów składa się z co najmniej kilku składników. W takich przypadkach zaleca się dokładne przeanalizowanie zawartości buzdyganka w zalecanej porcji dziennej. Produkt w formie sproszkowanej należy łączyć z wodą, herbatą, jogurtem bądź sokiem – w zależności od własnych preferencji. Smak buzdyganka w zalecanej porcji jest praktycznie niewyczuwalny. Chociaż na rynku znajdziemy produkty z buzdygankiem naziemnym przeznaczone dla pań, suplement ten dedykowany jest głównie mężczyznom. Jego niekontrolowane spożywanie może mieć pośredni wpływ na gospodarkę hormonalną kobiet – prowadzić do nadmiernego owłosienia. Jeśli chodzi o skuteczność – zarówno tabletki i kapsułki jak i forma sproszkowana i cięta cieszą się podobną popularnością. Bez wątpienia tabletki są łatwiejsze w przyjmowaniu i wygodniejsze w transporcie 11, 12.

MOŻLIWE DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE

Ze względu na swoje właściwości, a także stosunkowo niewielką ilość rzetelnych badań w zakresie działania, buzdyganek naziemny zalecany jest wyłącznie osobom dorosłym. Zasadniczo nie odnotowano groźnych dla zdrowia i życia działań niepożądanych, nawet w przypadku przekroczenia zalecanej przez producenta porcji do spożycia. Wśród rzadko występujących skutków ubocznych dominują: bezsenność, długotrwała erekcja, nadmierne owłosienie twarzy u kobiet. Zabrania się stosowania buzdyganka naziemnego przez kobiety w ciąży i matki karmiące. Regularne przyjmowanie suplementów na bazie Tribulus terrestris może mieć działanie moczopędne 10.

BIBLIOGRAFIA / REFERENCES:

1. Buzdyganek naziemny (Tribulus terrestris L.), Wikipedia.org – The Free Encyclopedia, 06 April 2018 [dostęp: 01.06.2019];
2. Luke R Bucci, Selected herbals and human exercise performance, The American Journal of Clinical Nutrition, Volume 72, Issue 2, August 2000, s. 624–636;
3. Brown GA, Vukovich MD, Martini ER, Kohut ML, Franke WD, Jackson DA, King DS., Endocrine and lipid responses to chronic androstenediol-herbal supplementation in 30 to 58 year old men, Journal of the American College of Nutrition, 2001 Oct; 20(5): 520-8;
4. Neychev VK, Mitev VI, The aphrodisiac herb Tribulus terrestris does not influence the androgen production in young men, Journal of Ethnopharmacology, Volume 101, Issues 1–3, 3 October 2005, s. 319-323;
5 Brown GA, Vukovich MD, Reifenrath TA, Uhl NL, Parsons KA, Sharp RL, King DS., Effects of anabolic precursors on serum testosterone concentrations and adaptations to resistance training in young men, International journal of sport nutrition and exercise metabolism, 2000 Sep; 10(3): 340-59;
6. Rogerson S, Riches CJ, Jennings C, Weatherby RP, Meir RA, Marshall-Gradisnik SM, The effect of five weeks of Tribulus terrestris supplementation on muscle strength and body composition during preseason training in elite rugby league players, Journal of strength and conditioning research, 2007 May; 21(2): 348-53;
7. Gauthaman K, Ganesan AP, Prasad RN, Sexual effects of puncturevine (Tribulus terrestris) extract (protodioscin): an evaluation using a rat model, Journal of alternative and complementary medicine (New York, N.Y.), 2003 Apr; 9(2): 257-65;
8. Gauthaman K, Adaikan PG, Prasad RN., Aphrodisiac properties of Tribulus Terrestris extract (Protodioscin) in normal and castrated rats,Life Sciences, Volume 71, Issue 12, 9 August 2002, s. 1385-1396;
9. Jae Young Yu, Biki Gupta, Hyoung Geun Park, Miwon Son, Joon-Ho Jun, Chul Soon Yong, Jeong Ah Kim, Jong Oh Kim, Preclinical and Clinical Studies Demonstrate That the Proprietary Herbal Extract DA-5512 Effectively Stimulates Hair Growth and Promotes Hair Health, Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2017;
10. Grant Tinsley, Does Tribulus Terrestris Really Work? An Evidence-Based Look, Healthline.com, 5 October, 2017 [dostęp: 06.08.2018];
11. De Souza KZ, Vale FB, Geber S, Efficacy of Tribulus terrestris for the treatment of hypoactive sexual desire disorder in postmenopausal women: a randomized, double-blinded, placebo-controlled trial, Menopause (New York, N.Y.), 2016 Nov; 23(11): 1252-1256;
12. Samani NB, Jokar A, Soveid M, Heydari M, Mosavat SH, Efficacy of the Hydroalcoholic Extract of Tribulus terrestris on the Serum Glucose and Lipid Profile of Women With Diabetes Mellitus: A Double-Blind Randomized Placebo-Controlled Clinical Trial, Journal of evidence-based complementary and alternative medicine, 2016 Oct; 21(4): NP91-7;

Powyższe opracowanie przedstawia wiedzę i poglądy jej autorów według stanu na dzień sporządzenia niniejszego opracowania, które zostało przygotowane z zachowaniem należytej rzetelności oraz staranności przy utrzymaniu zasad metodologicznej poprawności, a także obiektywizmu na podstawie ogólnodostępnych informacji, pozyskanych ze źródeł wiarygodnych według serwisu BioTrendy.pl w dniu publikacji opracowania. Serwis BioTrendy.pl nie gwarantuje jednakże ich kompletności oraz dokładności, w szczególności, w przypadku, gdyby informacje na podstawie, których wspierano się przy sporządzaniu powyższego opracowania okazały się niekompletne, niedokładne lub nie w pełni odzwierciedlały stan faktyczny. Serwis BioTrendy.pl nie ponosi odpowiedzialności za decyzje podjęte na podstawie niniejszego opracowania, ani za szkody poniesione w wyniku tych decyzji. Ponadto serwis BioTrendy.pl nie stanowi oraz nie zastępuje porady lekarskiej, a także nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej. Powielanie bądź publikowanie w jakiejkolwiek formie niniejszego opracowania, lub jego części, oraz zwartych w nim informacji, czy wykorzystywanie materiału do własnych opracowań celem publikacji, bez uprzedniej, pisemnej zgody właścicieli serwisu BioTrendy.pl jest zabronione. Powyższe opracowanie stanowi utwór i jest prawnie chronione zgodnie z Ustawą z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. 1994 nr 24 poz. 83 z późn. zm.).

Protected by Copyscape

Facebook Twitter

Zobacz również: