Dieta bezglutenowa – na czym polega? Jak stosować?

Dieta bezglutenowa – na czym polega? Jak stosować?

Dieta bezglutenowa to rozwiązanie, które już od pewnego czasu cieszy się dużą popularnością. Pozbawiony glutenu plan żywieniowy wybierają celebryci i gwiazdy światowego formatu. Już w każdym dyskoncie znaleźć możemy produkty sygnowane wielkim napisem „gluten free”. Niestety, większość ludzi nie sięga po dietę bezglutenową z powodu problemów natury zdrowotnej – tak jak powinno być w rzeczywistości – a celem zgubienia zbędnych kilogramów. Już na samym wstępie należy zaznaczyć: dieta bezglutenowa nie jest dietą redukcyjną. Plan żywieniowy oparty na produktach pozbawionych glutenu dedykowany jest wyłącznie osobom cierpiącym na nietolerancję tego składnika pokarmowego np. jednostek chorujących na celiakię 1. O tym, czy dana osoba winna czy też nie przejść na dietę bezglutenową decyduje lekarz na podstawie odpowiednich badań. Wbrew powszechnej opinii, gluten nie odpowiada za przyrost tkanki tłuszczowej. Nie należy traktować opisywanej diety jako „nowinki”, lecz jako mało przyjemny, trudny w zakresie realizacji środek leczniczy. Co więcej, wydaje się, że dieta bezglutenowa polega na spożywaniu produktów „gluten free” i całkowitym pominięciu pieczywa, makaronu oraz słodyczy. Nic bardziej mylnego. To jeden z najbardziej rygorystycznych planów żywieniowych 3, 4.

PROGRAM DIETY

Niezwykle ciężko mówić o programie odchudzania w przypadku diety bezglutenowej. Sama nazwa: „dieta” również jest niewłaściwa. Znacznie lepszym określeniem jest „styl życia”. Na plan żywieniowy pozbawiony glutenu decydują się bowiem osoby cierpiące na pewne nietolerancje pokarmowe – takie, dla których zjedzenie nawet niewielkiej ilości glutenu może mieć poważne konsekwencje natury zdrowotnej. Główną – można powiedzieć, że naczelną – zasadą „bezglutenowców” jest: nie spożywać glutenu. Oczywiście, dla osób, które nigdy nie cierpiały na celiakię kwestia ta wydaje się prosta. Niestety, gluten obecny jest w wielu podstawowych produktach np. w białym pieczywie, hamburgerze z McDonalda, makaronie serwowanym w ulubionej włoskiej knajpce czy też w przepysznych pszenicznych ciasteczkach w polewie czekoladowej. Co więcej, wielki – najczęściej kolorowy – napis „gluten free” umieszczony na opakowaniu wcale nie oznacza, że dany produkt nie zawiera glutenu. Producenci chcąc przyciągnąć dla siebie większe grono nieświadomych niczego Klientów, wykorzystuje chwilową modę na produkty bezglutenowe. Osoby, które rzeczywiście nie mogą spożywać glutenu zmuszone są wnikliwie analizować skład każdego produktu, który pragną nabyć – zwłaszcza produktów wysokoprzetworzonych 5, 6.

NAJCZĘŚCIEJ WYBIERANE SUPLEMENTY DIETY W KATEGORII ODCHUDZANIE I DIETA (1):


(1) Powyższe zestawienie przedstawia najczęściej wybierane produkty w danej kategorii, w ramach serwisu BioTrendy.pl

JADŁOSPIS PODCZAS DIETY

Produkty zabrionone w diecie bezglutenowej 5.
Produkty zbożowe:
  • Pszenica (i jej odmiany), żyto, jęczmień i owies;
  • Mąka żytnia, jęczmienna, pszenna;
  • Płatki owsiane, żytnie, jęczmienne, pszenne;
  • Kaszki błyskawiczne mleczno-zbożowe;
  • Makaron żytni, pszenny, owsiany, orkiszowy;
  • Każde pieczywo jeśli nie oznaczono je jako bezglutenowe (chlep razowy i biały, bagietki, pumpernikiel, bułki, precle, pieczywo chrupkie) oraz pieczywo cukiernicze (wafle, ciastka, herbatniki, pierniczki, biszkopty, paluszki sucharki);
Mięso i produkty mięsne:

Mięso panierowane i produkty mięsne panierowane.

Mleko i produkty mleczne:

Napoje mleczne z ziarnami zbóż, czy dodatkiem słodu jęczmiennego.

Napoje:

Kawa zbożowa, napoje z dodatkiem słodu jęczmiennego, piwo, kakao owsiane.

Inne:

Proszek do pieczenia, seitan (wysokobiałkowy, wegański substytut mięsa), hydrolizowane białko roślinne, opłatek komunijny.

 

Uwaga! W umiarkowanych ilościach możliwe jest spożycie owsa – do 50 g produktów owsianych/dobę. (Tylko produkty sygnowane znakiem przekreślonego kłosa). Co więcej, śladowe ilości glutenu możemy znaleźć w produktach z pozoru niezwiązanych ze zbożem:

  • Przetwory mięsne, w tym parówki, konserwy oraz wędliny;
  • Konserwy rybne oraz gotowe wyroby/dania rybne;
  • Sosy sałatkowe oraz zupy i sosy instant;
  • Chipsy/chrupki ziemniaczane i kukurydziane;
  • Jogurty oraz serki;
  • Ketchup, musztarda, majonez i inne gotowe sosy;
  • Lody;
  • Słodycze oraz wyroby cukiernicze, w tym także czekolady;
  • Guma do żucia;
  • Sos sojowy;
  • Mieszanki przypraw i ziół;
  • Tzw. kolorowe alkohole;
  • Mięso mielone.

Z powyższego wynika, że gluten znajdziemy we wszystkich znanych nam potrawach, w tym w: pizzy, pierogach, kluskach, naleśnikach, racuszkach, kotletach i rybach w panierce, sosach zagęszczonych mąką, owsiance, muesli, pasztetach z dodatkiem bułki tartej 2 etc. Prawdziwym problemem przy diecie bezglutenowej jest wybór tzn. produktów gotowych pozbawionych glutenu. Tak jak wspomniano wcześniej, mimo napisu „gluten free”, produkty dostępne w sklepie w większości przypadków posiadają domieszkę szkodliwego zboża. 100-procentową pewność w zakresie całkowitego braku glutenu daje nam wyłącznie licencjonowany znak przekreślonego kłosa. Stosowany na całym świecie symbol świadczy o tym, że produkt jest całkowicie „czysty”. Zdobycie licencji na używanie tego znaku nie jest rzeczą prostą, stąd też niewiele firm może sobie pozwolić na zamieszczanie go na swoich opakowaniach 6.

 

Przykładowy zestaw na jeden dzień:
Śniadanie:2x jajko na miękko + szklanka soku ze świeżo wyciśniętych pomarańczy.
Drugie śniadanie:Sałatka owocowa ze świeżych owoców sezonowych.
Obiad:Pieczony łosoś w ziołach skropiony cytryną, gotowane ziemniaki, sałatka ze świeżych warzyw sezonowych skropiona oliwą.
Podwieczorek:Suszone owoce.
Kolacja:Smażona na oliwie pierś kurczaka w warzywach.

PRZECIWWSKAZANIA

Jedynym „przeciwwskazaniem” do diety bezglutenowej jest brak problemów z nietolerancją glutenu 10. Tak jak wspomniano wcześniej dieta bezglutenowa nie powinna być rozpatrywana w kategoriach planu żywieniowego, lecz stylu życia dedykowanego osobom mającym problem z nietolerancją glutenu. Ścisłe trzymanie się założeń diety bezglutenowej w żadnej sposób nie pomoże w redukcji nadprogramowych kilogramów.

MOŻLIWE DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE

Wydaje się, że dieta bezglutenowa nie jest niezdrowa. Warto pamiętać jednak, że gotowe produkty/dania bezglutenowe dostępne w sklepach np. słodycze bądź pieczywo posiadają stosunkowo wysokie stężenie tłuszczu, cukru, a także soli. Co więcej, produkty te pozbawione są błonnika pokarmowego, wielu kluczowych minerałów oraz witamin z grupy B. Nierzadko posiadają one szereg niezdrowych konserwantów i dodatków żywnościowych. Sztuczne polepszacze mogą wzmagać dolegliwości żołądkowo-jelitowe 7, 8, 9.

BIBLIOGRAFIA:

1.

    • Klincewicz P., Grzymisławski M., Klincewicz B.,Leczenie żywieniowe w celiakii. Żyw. Człow. i Metab., 2004, 31(2), 140 – 150.

2.

    • Wierzejska R.,Dieta bezglutenowa w praktyce dietetyka. Żyw. Człow. i Metab., 2012, 39(5-6), 346 – 354.

3.

    • Swora E., Stankowiak – Kulpa H., Mazur M.,Dieta bezglutenowa w chorobie trzewnej. Nowiny Lek, 2009, 78 (5-6), 324 – 329.

4.

    • Socha J., Cukrowska B,Celiakia – choroba dzieci i dorosłych. Przew. Lek. 2012, 1, 168-174.

5.

    • Grzymisławski M., Stankowiak – Kulpa H., Włochal M.,Celiakia – standardy diagnostyczne i terapeutyczne 2010 roku. Forum Zab. Metab. 2010, 1(1), 12 – 21.

6.

    • Kunachowicz H., Dieta Bezglutenowa – co wybrać?, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2015.

7.J. Haas, L. Bellows, and J. Li, Gluten-free diet guide, Colorado State Univeristy, 2014.
8.

    • Kabbani T.A., Vanga R.R., Leffler D.A. i wsp.,Celiac disease or non-celiac gluten sensitivity? An approach to clinical differentialdiagnosis. Am. J. Gastroenetrol. 2014, 109(5), 741 – 746.

9.

    • Stępień M., Bogdański P.,Nadwrażliwość na gluten – fakty i kontrowersje. Forum Zaburzeń Metabolicznych 2013, 4 (4), 183 – 191.

10.

    Obtułowicz K., Czarnobilska E., Chmielewska A, Klimaszewska – Rembiasz M.,IgE zależna alergia na gluten. Alergol. Immunol. 2009, 6(1), 32 – 34.

Powyższe opracowanie przedstawia wiedzę i poglądy jej autorów według stanu na dzień sporządzenia niniejszego opracowania, które zostało przygotowane z zachowaniem należytej rzetelności oraz staranności przy utrzymaniu zasad metodologicznej poprawności, a także obiektywizmu na podstawie ogólnodostępnych informacji, pozyskanych ze źródeł wiarygodnych według serwisu BioTrendy.pl w dniu publikacji opracowania. Serwis BioTrendy.pl nie gwarantuje jednakże ich kompletności oraz dokładności, w szczególności, w przypadku, gdyby informacje na podstawie, których wspierano się przy sporządzaniu powyższego opracowania okazały się niekompletne, niedokładne lub nie w pełni odzwierciedlały stan faktyczny. Serwis BioTrendy.pl nie ponosi odpowiedzialności za decyzje podjęte na podstawie niniejszego opracowania, ani za szkody poniesione w wyniku tych decyzji. Ponadto serwis BioTrendy.pl nie stanowi oraz nie zastępuje porady lekarskiej, a także nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej. Powielanie bądź publikowanie w jakiejkolwiek formie niniejszego opracowania, lub jego części, oraz zwartych w nim informacji, czy wykorzystywanie materiału do własnych opracowań celem publikacji, bez uprzedniej, pisemnej zgody właścicieli serwisu BioTrendy.pl jest zabronione. Powyższe opracowanie stanowi utwór i jest prawnie chronione zgodnie z Ustawą z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. 1994 nr 24 poz. 83 z późn. zm.).

Protected by Copyscape

Facebook Twitter

Zobacz również: