Posted on

📝 Pokrzywa indyjska (forskolina) – właściwości i zastosowanie

BioTrendy - Pokrzywa indyjska (Forskolina) PL - właściwości i zastosowanie

Pokrzywa indyjska (Coleus forskohlii, łac. Plectranthus barbatus) to roślina z rodziny pokrzywowców, pozyskiwana z terenów Azji Południowo-Wschodniej. Prezentowane ziele zawdzięcza swoją oficjalną nazwę wybitnemu, XVIII-wiecznemu, fińskiego botanikowi Peterowi Forskali. Ta szczególnie ceniona w dzisiejszych czasach, roślina lecznicza była już dawien dawno stosowana w medycynie hinduskiej oraz ajurwedyjskiej (pod nazwą Makandi lub Mayani). Pokrzywa indyjska zyskała dużą popularność w krajach afrykańskich, gdzie jest powszechnie znana jako lek w chorobach układu pokarmowego, moczowego oraz oddechowego. To właśnie z pokrzywy indyjskiej pozyskuje się substancje zwaną: Forskoliną (HL-362).

Źródłem dobroczynnego działania pokrzywy indyjskiej jest bogaty w związki diterpenowe korzeń. Co ciekawe, są to jedne z najbardziej aktywnych biologicznie związków, jakie do tej pory odkryto 8. „Wśród nich wyróżnia się kolejno: coleol, coleonol, coleanol, acetoksykoleosol, barbutazynę, deoksycoleonol, krocetynę, plektrynę, naptopiron czy też plektrynę 9. W ekstraktach uzyskanych z korzenia pokrzywy indyjskiej stwierdzono również obecność α-amyryny, β-sitosterolu, kwasu betulinowego, α-cedrolu 1, 3 oraz cytronelalu i α-cedrenu. W etanolowym ekstrakcie z ziela pokrzywy indyjskiej wykryto też inne diterpenoidy, w tym forskoditerpenozyd A i B 3. Natomiast w olejku eterycznym uzyskanym z korzeni rośliny, chromatografia gazowa – wraz ze spektometrią mas (GS-MS) – pozwoliła wskazać min.: borneol, α-humulen, 1-oktadekanol, 1-dekanol, kwas dekanowy, 4-terpineol, 1,8-cyneol, α- i β-pinen, kamfen, α-cedrol, α-ylangen, γ-terpinen 3. Liście prezentowanej rośliny stosuje się w medycynie naturalnej jako środek diuretyczny, wykrztuśny oraz sprzyjający wywoływaniu menstruacji u kobiet. Wspomniane wyżej liście rośliny oraz jej korzenie, z uwagi na ich szerokie właściwości farmakologiczne, są cenne jako środek leczniczy 2.

DZIAŁANIE NA ORGANIZM

Pokrzywę indyjską stosuje się w leczeniu wielu chorób i dolegliwości, w tym: nadciśnienia, niewydolności serca, zaburzeń oddechowych, jaskry, problemów z oddawaniem moczu, bezsenności, dolegliwości skórnych, problemów jelitowych, epilepsji, otyłości i anginy 1. Współcześnie, w celach leczniczych oraz jako składnik suplementów diety, wykorzystuje się ekstrakt z korzenia pokrzywy indyjskiej. Działanie forskoliny opiera się przede wszystkim na aktywacji tzn. enzymu cyklazy adenylowej, dzięki któremu występuje synteza cyklicznego AMP (cAMP) z adenozyno-5′-trifosforanu (ATP). Forskolina – poprzez stymulację cAMP – wyraźnie zwiększa poziom wewnątrzkomórkowego cAMP, który reguluje i wpływa na aktywność enzymów komórkowych. Jest to wykorzystywane w leczeniu wielu chorób, w których obserwuje się wyraźny spadek poziomu wewnątrzkomórkowego cAMP, w tym wleczeniu: astmy, zaburzeń układu krążenia, nadciśnienia, otyłości bądź łuszczycy. Inne diterpenoidy zawarte w pokrzywie indyjskiej działają z mniejszym skutkiem 3, 5. Forskolina ma także ciekawą właściwość spowolniania procesu agregacji płytek krwi i rozszerzania naczyń krwionośnych. Związek ten powoduje także rozszerzenie oskrzeli oraz ma wyraźny wpływ na wydzielanie hormonów tarczycy. Dodatkowo, stymuluje proces lipolizy. Co więcej, pokrzywa indyjska powoduje zmniejszenie wiązania czynnika aktywującego płytki krwi w sposób niezależny od syntezy cAMP oraz ma udział w hamowaniu transportu glukozy w erytrocytach, komórkach tłuszczowych, płytkach krwi i innych komórkach 7. Forskolina (HL-362) przyczynia się do zmniejszenia ciśnienia wewnątrzgałkowego. Istnieją doniesienia dotyczące potencjalnego korzystnego działania forskoliny z pokrzywy indyjskiej u chorych z jaskrą. Jest to choroba polegająca na postępującym i nieodwracalnym uszkodzeniu nerwu wzrokowego i komórek zwojowych siatkówki. W efekcie prowadzi to do pogorsza wzroku oraz zawężania pola widzenia. Schorzenie to charakteryzuje się nadmiernym wzrostem ciśnienia wewnątrzgałkowego (> 22 mmHg). Leczenie jaskry sprowadza się do stopniowego obniżania ciśnienia śródgałkowego za pośrednictwem leków ułatwiających odpływ cieczy wodnistej z gałki ocznej oraz zmniejszenie jej wytwarzania. Forskolina, która wpływa na zmniejszenie ciśnienia w gałce ocznej, może stać się potencjalnym czynnikiem terapeutycznym w przypadku jaskry 3, 5. Jeśli chodzi o działanie pokrzywy indyjskiej na redukcję masy ciała, ta odpowiada za proces lipolizy w komórkach tłuszczowych. W jednym z badań klinicznych, w którym uczestniczyły osoby obojga płci, u jednostek borykających się z nadwagą wykazano zmniejszoną aktywność cyklazy adenylanowej w adipocytach. Uczestnikom (osoby chorobliwie otyłe i z prawidłową wagą) pobierano z podbrzusza fragment tkanki tłuszczowej. Poziom aktywności enzymu oznaczono po stymulacji komórek izoproterenolem oraz forskoliną. Wyniki porównano z poziomem aktywności cyklazy adenylanowej w adipocytach osób z prawidłową masą ciała. W następnym badaniu klinicznym osobom z nadwagą podawano dwa razy dziennie przez osiem tygodni po 250 mg preparatu z pokrzywą indyjską, standaryzowanego na 10% forskoliny. U osób biorących udział w badaniu zanotowano wyraźną utratę masy ciała oraz znaczną redukcję tkanki tłuszczowej (na poziomie 8%). Dodatkowo, podanie ekstraktu spowodowało u jednostek badanych obniżenie ciśnienia tętniczego krwi. W trakcie trwania eksperymentu nie zanotowano żadnych istotnych działań niepożądanych. Wyniki przeprowadzonych eksperymentów wskazują na dość istotną rolę forskoliny (HL-362) pozyskanej z pokrzywy indyjskiej w obniżaniu masy ciała (redukcja tkanki tłuszczowej) 4, 5. Forskolina uzupełnia także zapasy energii, dzięki czemu nie czuje się znużenia. Dodatkowa siła sprzyja wzmożonej aktywności fizycznej. Można powiedzieć, iż prezentowany związek działa skutecznie na kilku poziomach. Finalnie nadmienić należy, iż zmniejsza apetyt i hamuje napady wilczego głodu, który odpowiada za zgubne dla nas podjadanie pomiędzy posiłkami. Ponadto znacząco przyspiesza spalanie tłuszczu 6.

SUPLEMENTACJA

Najbardziej popularną formą pokrzywy indyjskiej jest proszek lub kapsułki ze sproszkowanym korzeniem. Zazwyczaj w jednej kapsułce suplementów diety z wyciągiem z pokrzywy indyjskiej znajduje się 400 mg substancji czynnej forskolina (HL-362). Liście z pokrzywy indyjskiej wykorzystywane są natomiast do produkcji herbat, bądź w czystej formie do tworzenia naparów 2.

SUPLEMENTY DIETY ZAWIERAJĄCE POKRZYWĘ INDYJSKĄ (1):


(1) Powyższe zestawienie przedstawia najczęściej wybierane produkty w danej kategorii, w ramach serwisu BioTrendy.pl

STOSOWANIE

W literaturze przedmiotu nie ma jednoznacznych informacji na temat ilości sproszkowanego surowca czy ekstraktu z korzenia pokrzywy indyjskiej (standaryzowanego na forskolinę), która może być bezpiecznie stosowana w celach leczniczych. To samo dotyczy produktów spożywczych z dodatkiem forskoliny, jakimi są na przykład suplementy diety. Jeśli chodzi o porcję terapeutyczną dla ekstraktu zawierającego forskolinę, ta nie zostaładotychczas ustalona. W badaniach klinicznych stosowano zwykle 250 mg ekstraktu z Coleus forskohlii, zawierającego 10% forskoliny (porcja podawana 2 razy dziennie). W takiej ilości ekstraktu znajduje się około 25 mg forskoliny 7. Ekstrakty z pokrzywy indyjskiej standaryzowane na forskolinę są powszechnie stosowane jako składniki suplementów diety. Producenci suplementów diety zalecają stosowanie 1 bądź 2 tabletek dziennie, zależnie od stężenia 2.

MOŻLIWE DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE

Pokrzywa indyjska nie jest zalecana kobietom w ciąży. Wiadomo, że może ona zwiększyć ryzyko poronienia i krwotoków podkosmówkowych, głównie ze względu na jej działanie przeciwzakrzepowe. Forskolina (HL-362) może również powodować problemy z krzepliwością krwi u osób z nadczynnością tarczycy. Nadmierne spożywanie tabletek zawierające prezentowany ekstrakt może przyczynić się do osłabienia organizmu jak i anemii 2.

BIBLIOGRAFIA:

    1. Baraniak J., Pokrzywa indyjska (Coleus forskohlii Briq) – właściwości biologiczne i aktywność terapeutyczna, Instytut Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich w Poznaniu Post Fitoter 2016.
    2. Różański H.; Medycyna dawna i współczesna: Coleus – pokrzywka, sierpień 2008, Swarzędz.
    3. Dubey MP, Srimal RC, Nityanand S, Dhawan BN.; Pharmacological studies on coleonol, a hypotensive diterpene from Coleus forskohlii. J Ethnopharmacol. 1981 Jan;3(1):1-13.
    4. Ahmad F1, Khan MM, Rastogi AK, Kidwai JR.; Insulin and glucagon releasing activity of coleonol (forskolin) and its effect on blood glucose level in normal and alloxan diabetic rats. Acta Diabetol Lat. 1991 Jan-Mar;28(1):71-7.
    5. Henderson S, Magu B, Rasmussen C, Lancaster S, Kerksick C, Smith P, Melton C, Cowan P, Greenwood M, Earnest C, Almada A, Milnor P, Magrans T, Bowden R, Ounpraseuth S, Thomas A, Kreider RB. Effects of coleus forskohlii supplementation on body composition and hematological profiles in mildly overweight women. J Int Soc Sports Nutr 2005; 2: 54-62.
    6. Der-Chih Yang, Huey-Jen Tsay, Shan-Yang Lin, Shih-Hwa Chiou, Mei-Jane Li, Tai-Jay Chang, Shih-Chieh Hung,cAMP/PKA Regulates Osteogenesis, Adipogenesis and Ratio of RANKL/OPG mRNA Expression in Mesenchymal Stem Cells by Suppressing Leptin.
    7. Passeron T1, Namiki T, Passeron HJ, Le Pape E, Hearing VJ. Forskolin protects keratinocytes from UVB-induced apoptosis and increases DNA repair independent of its effects on melanogenesis. J Invest Dermatol. 2009 Jan;129(1):162-6. doi: 10.1038/jid.2008.182. Epub 2008 Jun 26.
    8. Pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/47936
    9. Zespół Vichy, Pokrzywa indyjska – co warto o niej wiedzieć?, wrzesień, 2017.

Powyższe opracowanie przedstawia wiedzę i poglądy jej autorów według stanu na dzień sporządzenia niniejszego opracowania, które zostało przygotowane z zachowaniem należytej rzetelności oraz staranności przy utrzymaniu zasad metodologicznej poprawności, a także obiektywizmu na podstawie ogólnodostępnych informacji, pozyskanych ze źródeł wiarygodnych według serwisu BioTrendy.pl w dniu publikacji opracowania. Serwis BioTrendy.pl nie gwarantuje jednakże ich kompletności oraz dokładności, w szczególności, w przypadku, gdyby informacje na podstawie, których wspierano się przy sporządzaniu powyższego opracowania okazały się niekompletne, niedokładne lub nie w pełni odzwierciedlały stan faktyczny. Serwis BioTrendy.pl nie ponosi odpowiedzialności za decyzje podjęte na podstawie niniejszego opracowania, ani za szkody poniesione w wyniku tych decyzji. Ponadto serwis BioTrendy.pl nie stanowi oraz nie zastępuje porady lekarskiej, a także nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej. Powielanie bądź publikowanie w jakiejkolwiek formie niniejszego opracowania, lub jego części, oraz zwartych w nim informacji, czy wykorzystywanie materiału do własnych opracowań celem publikacji, bez uprzedniej, pisemnej zgody właścicieli serwisu BioTrendy.pl jest zabronione. Powyższe opracowanie stanowi utwór i jest prawnie chronione zgodnie z Ustawą z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. 1994 nr 24 poz. 83 z późn. zm.).

Protected by Copyscape

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.